Ngày 13/4/2009, Ban tổ chức giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam (VIFOTEC) đã tổ chức lễ công bố giải thưởng cho các tác giả có công trình nghiên cứu xuất sắc, có giá trị khoa học, kinh tế - xã hội lớn đang được thực hiện và áp dụng có hiệu quả tại Việt Nam.

Trong tổng số 35 giải thưởng trao cho các công trình lần này, Ban tổ chức sẽ trao 2 giải nhất cho 2 tác giả xuất sắc nhất là: Tiến sĩ Phạm Hồng Quang - Giám đốc Trung tâm tin học - Viện Khoa học công nghệ Việt Nam với công trình “Xây dựng hệ thống thiết bị và phần mềm công nghệ thông tin và truyền thông phục vụ sát hạch lái xe tự động” và công trình “Dây chuyền công nghệ chế biến tro bay nhiệt điện Phả Lại công suất 25.000 tấn/tháng” của tác giả Lê Tuấn Minh - Viện Khoa học Vật liệu...

Trường Đại học Bách Khoa - Đại học Đà Nẵng năm nay có một đề tài đăng ký tham dự giải và đã vinh dự đạt giải Nhì. Đó là đề tài "NGHIÊN CỨU TRIỂN KHAI ỨNG DỤNG THIẾT BỊ BẾP NẤU NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI" do PGS.TS. Hoàng Dương Hùng chủ trì.

TÓM TẮT CÔNG TRÌNH

I. Tên công trình: NGHIÊN CỨU TRIỂN KHAI ỨNG DỤNG THIẾT BỊ BẾP NẤU NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜ

II. Kết quả nghiên cứu Đây là công trình nghiên cứu liên tục của chúng tôi bắt đầu từ năm 2000 và hiện nay đang tiếp tục triển khai rộng rãi khắp cả nước. Đề tài thuộc lĩnh vực Công nghệ nhằm tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng mới, đề tài đã được các hội đồng khoa học cấp Bộ (Bộ giáo dục và Đào tạo) và thành phố (Thành phố Đà Nẵng) đánh giá cao. Trong quá trình nghiên cứu triển khai ứng dụng, đề tài đã được đông đảo người dân và chính quyền địa phương cũng như các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước nhiệt tình ủng hộ và đánh giá cao tính kinh tế và xã hội cũng như vấn đề tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường của đề tài, nên chúng tôi đang và sẽ tiếp tục triển khai ứng dụng thiết bị tại nhiều địa phương khác và đặc biệt là tiếp tục nghiên cứu để xây dựng được các làng năng lượng mặt trời .

1. Tính mới của đề tài: Nhu cầu về năng lượng của con người trong thời đại khoa học kỹ thuật phát triển ngày càng tăng. Trong khi đó các nguồn nhiên liệu dự trữ như than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên và ngay cả thủy điện đều có hạn, khiến cho nhân loại đứng trước nguy cơ thiếu hụt về năng lượng. Hơn nữa việc sử dụng các nguồn năng lượng truyền thống đã và đang gây ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng. Do vậy việc tìm kiếm và khai thác các nguồn năng lượng mới như năng lượng mặt trời là một trong những hướng quan trọng trong kế hoạch phát triển năng lượng hiện nay của các nước trên thế giới.Việt Nam là một trong những nước có nguồn năng lượng mặt trời rất lớn, với số giờ nắng trung bình 2200giờ/năm và cường độ bức xạ cao nhất có thể đến 980W/m

2. Tuy nhiên việc sử dụng nguồn năng lượng này vào trong đời sống còn rất hạn chế, đặc biệt là việc triển khai rộng rãi các thiết bị dùng năng lượng mặt trời đến tận người dân là chưa có. Bếp nấu dùng năng lượng mặt trời mà chúng tôi nghiên cứu triển khai ở cong trình này là Bếp hình hộp và Bếp Parabôn đây là những thiết bị lần đầu tiên được chế tạo và triển khai ứng dụng ở Việt Nam.2. Khả năng áp dụng: Thiết bị Bếp năng lượng mặt trời được chúng tôi thiết kế dựa trên các tiêu chí:- Hiệu suất thiết bị- Sự thuận lợi và an toàn cho người sử dụng- Dựa trên nguồn vật liệu sẵn có- Thuận lợi cho việc chế tạo- Gọn nhẹ, thuận tiện cho việc vận chuyển- Giá thành thiết bị thấp nhất- Độ bền thiết bị cao Do đó Sản phẩm có khả năng ứng dụng rộng rãi phù hợp nhiều đối tượng. Hiện nay chúng tôi chuyển giao sản phẩm bằng phương thức hỗ trợ toàn bộ hay một phần cho người dân sử dụng, ngoài ra người dân có thể tự chế tạo nhân rộng để sử dụng theo thiết kế. Qua quá trình triển khai, những nơi chưa được thực hiện đã chủ động liên lạc qua điện thoại hoặc email để xin mua và hợp tác. Đề tài có thể áp dụng cho các vùng, miền trên toàn quốc, đặc biệt là các vùng nông thôn, miền núi và hải đảo.

3. Hiệu quả kinh tế, xã hội Đối tượng thụ hưởng sản phẩm nghiên cứu triển khai là người dân nghèo ở những vùng nông thôn, trung du, miền núi mà ở đó nhiên liệu dùng làm chất đốt chủ yếu là các phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, thân cây và chặt phá rừng làm củi. Do đó cuộc sống của người dân lại càng vất vã hơn, thêm vào đó vấn đề chặt phá rừng làm chất đốt đã và đang gây ảnh hưởng đến môi trường ngày một nghiêm trọng, trong lúc đó ý thức của người dân về việc sử dụng các nguồn năng lượng mới nhằm tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường còn rất hạn chế. Do đó công trình góp phần rất lớn giúp người dân tiết kiệm năng lượng trong việc đun nấu hàng ngày. Tính đến nay chúng tôi đã triển khai cấp phát miễn phí hơn 2000 bếp hình hộp và bếp Parabôn cho các hộ dân nghèo Miền Trung ( tham khảo phần phỏng vấn người dân ở đĩa CD). Đề tài thành công còn giúp nâng cao ý thức của người dân về vấn đề bảo vệ môi trường và làm quen với các thiết bị sử dụng năng lượng mặt trời. Giúp người dân nghèo nông thôn, miền núi đỡ vất vã trong việc tìm kiếm nhiên liệu, hạn chế tình trạng chặt phá rừng làm chất đốt góp phần bảo vệ môi trường.

4. Kết luận. Qua qúa trình nghiên cứu triển khai ứng dụng chúng tôi nhận thấy vấn đề nghiên cứu ứng dụng các thiết bị sử dụng các nguồn năng lượng sạch nói chung và nguồn năng lượng mặt trời nói riêng có một ý nghĩa rất lớn về mặt kinh tế và xã hội. Và hơn nữa là giúp người dân nhận thức rõ hơn về ý nghĩa của việc tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường.

Phòng KH-SĐH-HTQT (Theo PGS. Hoàng Dương Hùng)